Het beroep gebitsverzorger paard is in Nederland een zogenaamd vrij beroep. Dit betekent het volgende: iedereen die een vijl koopt mag zich gebitsverzorger noemen en paardengebitten behandelen. Dit wil dus niet zeggen dat deze persoon beroeps bekwaam is en niveau verschillen van afgeleverd werk zijn dan ook duidelijk aanwezig.


Iedereen met een vijl mag zich gebitsverzorger noemen. Certificering maakt bekwaamheid zichtbaar


De benaming paardentandarts is eigenlijk niet correct aangezien geen van de actueel praktiserende gebitsverzorgers daadwerkelijk tandheelkunde heeft gestudeerd. Echter spreken veel paardeneigenaren over de paardentandarts wanneer ze het over gebitsverzorging voor het paard hebben.


Marcel_Jacobs_paardengebitsverzorger 2

‘Nederlandse Vereniging voor Gebitsverzorging bij het Paard’ (NVVGP)

De NVVGP heeft gedurende de laatste jaren, met succes, hard gewerkt om meer structuur en controle binnen de groep gebitsverzorgers te creëren en het niveau van de gebitsverzorging in Nederland te bevorderen. In januari 2017 telde de vereniging ongeveer 180 leden, deze groep bestaat uit zowel dierenartsen als niet-dierenartsen. Jaarlijks worden er scholingsdagen georganiseerd (zowel theoretisch als praktisch) zodat gebitsverzorgers kennis en ervaring op kunnen doen om beter werk te leveren.

Gecertificeerd gebitsverzorger

Sinds een aantal jaar heeft de NVVGP een certificeringstraject opgezet. Na het succesvol doorlopen van dit traject heeft een gebitsverzorger bewezen voldoende goed werk te kunnen leveren om zich NVVGP-gecertificeerd gebitsverzorger noemen. Allereerst moet een gebitsverzorger de theorie beheersen welke getoetst wordt door middel van een examen.

haken

Na het slagen voor het theorie-examen moeten er twee praktische examens worden afgelegd. Het gehele traject van examinering wordt gecontroleerd door een examencommissie welke samengesteld is uit gebitsverzorgers die allen in het binnen -en buitenland examen hebben afgelegd en reeds jaren op niveau werk leveren. Het behalen van de NVVGP certificering staat dus binnen Nederland als keurmerk van kwaliteit.

de NVVGP certificering is binnen Nederland het keurmerk van kwaliteit


NVVGP certificeringGebitsverzorger opleiding gevolgd

Om NVVGP-gecertificeerd gebitsverzorger te worden en te blijven moet aan een aantal eisen worden voldaan:

LidLid zijn van de beroepsvereniging NVVGP is verplicht. De NVVGP examencommissie beheren de certificering en controleren jaarlijks of aan alle eisen is voldaan.

Examens en opleiding – Om de NVVGP certificering succesvol te doorlopen en aan te kunnen tonen dat je vakbekwaam bent, moeten in totaal 3 examens succesvol afgelegd worden; één theorie examen en twee praktijkexamens. Om je voor te bereiden op deze examens kunnen naast het volgen van de door de NVVGP georganiseerde scholingsdagen ook andere cursussen in het binnen -en buitenland gevolgd worden.

Nascholing – Nascholing is noodzakelijk. Jaarlijks moeten een aantal nascholingsdagen gevolgd worden om de titel gecertificeerd NVVGP gebitsverzorger te behouden. Op deze manier blijven gebitsverzorgers steeds weer op de hoogte van nieuwe ontwikkelingen binnen het behandelen van paardengebitten.

Gecertificeerde gebitsverzorgers zijn aantoonbaar vakbekwaam en volgen nascholing

De certificering zoals hierboven beschreven bestaat pas een aantal jaar. Tot op heden zijn er landelijk ongeveer 30 gebitsverzorgers gecertificeerd. Uiteraard zijn er ook gebitsverzorgers  die wel werk leveren op voldoende goed niveau, maar nog geen kans hebben gezien deel te nemen aan de certificering. De aankomende jaren zullen er weer genoeg mogelijkheden zijn zodat iedereen de kans meerdere malen heeft gekregen om de NVVGP examens af te leggen.

Vele gebitsverzorgers beweren in de USA gediplomeerd of gecertificeerd te zijn terwijl dit vaak niet waar is. Indien een gebitsverzorger in een ander land zijn of haar diploma heeft behaald, dan is de NVVGP certificering vaak zonder moeite te behalen.


Behandelmethodes

Sommige gebitsverzorgers werken met elektrische apparatuur en anderen vijlen handmatig. Daarbij kan het paard voor de behandeling wel of niet worden gesedeerd. De meningen hieromtrent zijn zeer uiteenlopend. Zij die elektrisch werken, vinden handmatig vijlen vaak onvoldoende effectief en zij die handmatig vijlen vinden elektrisch vijlen te traumatiserend. Dierenartsen die met sedatie werken, zeggen dat dit de enige manier is om een paardengebit volledig te onderzoeken en zij die zonder verdoving werken vinden dat verdoving belastend is voor het paard en onnodig.

Als we de feiten op een rij zetten komt Equine Services tot het volgende standpunt:

Sedatie vs. niet sederen
alleen met (lichte) sedatie kan goed onderzoek van de paardenmond en het gebit uitgevoerd worden. Basis materialen om de paardenmond volledig te inspecteren zijn: steun voor het paardenhoofd, een mondspreider, een goede lichtbron en een mondspiegeltje. De sedatie is noodzakelijk om veilig en in rust de mond uitgebreid te onderzoeken. Op deze manier kunnen kleine potentieel problematische afwijkingen vroegtijdig herkend en preventief behandeld worden om grotere problemen op een later tijdstip te voorkomen. Zonder sedatie kan de mond vaak minder ver geopend worden waardoor het moeilijk is de kiezen achter in de mond te bekijken en te behandelen.


Sederen is niet zielig, het is de enige manier om de paardenmond grondig te kunnen inspecteren.

Een dierenarts is volgende de Wet op de Dieren de enige persoon die een paard mag sederen door middel van injectie in de bloedbaan. Een niet-dierenarts is dus wettelijk in overtreding wanneer deze een paard een zogenaamde intraveneuze injectie geeft en kan hierdoor juridisch in de problemen komen. De NVVGP heeft hiervoor gedragsregels opgesteld waaraan de aangesloten leden zich dienen te houden.

Alleen de dierenarts heeft dankzij zijn of haar opleiding de bevoegdheid en kunde om operatieve ingrepen in de paardenmond uit te voeren. Onder een operatie wordt ook het verwijderen van wolfskiezen verstaan. Dit zijn overigens meestal eveneens behandelingen waarbij sedatie, pijnstilling, ontstekingsremming en soms ook antibiotica nodig zijn.

Paarden sederen en operatieve ingrepen, zoals wolfskiesjes verwijderen, zijn voorbehouden aan een dierenarts

DSC_4798

Handmatig vs. elektrisch vijlen

Sommige paarden slijten hun gebit zeer regelmatig. Het jaarlijks handmatig vijlen is dan voldoende. Bij grotere afwijkingen is elektrisch vijlen in het voordeel omdat de afwijkingen effectiever gecorrigeerd kunnen worden, nauwkeuriger werk geleverd kan worden en het de totale behandelingstijd verkort. Het correct behandelen van een paardengebit m.b.v. elektrische apparatuur is echter niet mogelijk zonder dat het paard goed en voldoende gesedeerd is.

Regelmatige controle

Afhankelijk van de gezondheid van het paardengebit, is het verstandig eens per half jaar tot tweejaarlijks je paard te laten onderzoeken door een gebitsverzorger. Het advies is om sowieso het gebit te laten controleren alvorens het paard een bit in krijgt. Bij problemen met voeropname of zelfs vermageren is het belangrijk een deskundige naar het paard te laten kijken. Op basis van onderzoek wordt de behandeling besproken en eventueel gelijk uitgevoerd. Samen met de behandelaar maak je de keuze om het paard te sederen en of elektrisch vijlen noodzakelijk is. Ook bij paarden met een gezond gebit (of met eventueel rij-technische problemen), is het verstandig om preventief het gebit regelmatig te laten controleren.

Samenwerking

Het niet mogen of niet kunnen uitvoeren van de juiste behandeling mag geen belemmering vormen voor de gezondheid van het paard. Het bewaken van het welzijn van uw paard is een prioriteit voor de NVVGP leden. Samenwerking is daarom zeer belangrijk tussen een gebitsverzorger en een dierenarts maar ook tussen een dierenarts en een dierenarts die zich verder heeft toegelegd op het behandelen van paardengebitten. Weten wat de mogelijkheden maar ook de onmogelijkheden zijn qua behandelingen is erg belangrijk. Doorsturen van een problematisch gebit naar iemand met meer kennis en ervaring is voor het paard altijd het beste.


Belangrijke verenigingen, instituten en titels

Gebitsverzorger
Zowel niet-dierenartsen als dierenartsen die het gebit van paardachtigen behandelen.

NVVGP
De Nederlandse Vereniging Voor Gebitsverzorging bij het Paard. De Vereniging organiseert jaarlijkse bijscholing en biedt een certificeringstraject aan tot gecertificeerd NVVGP gebitsverzorger.

AED
De Academy of Equine Dentistry in de USA, is ‘s werelds grootste instituut om opgeleid te worden tot gebitsverzorger voor paarden. Hier volgen zowel dierenartsen als niet-dierenartsen samen theoretisch en vooral praktisch onderwijs. Na de opleiding die in totaal 6 ½ week duurt mag geprobeerd worden examen af te leggen. Na het behalen van het examen is het verplicht iedere twee jaar praktisch na te scholen.

IAED
De International Association of Equine Dentistry is in de USA de grootste vereniging. Jaarlijks organiseren ze een congres en verschillende workshops en je kunt er theoretisch en praktisch examen afleggen.

IGFP
De IGFP is de vereniging op gebied van gebitsverzorging in Duitsland. Ze organiseren jaarlijks een tweedaags congres en verschillende praktische cursussen. Vele Duitse dierenartsen en niet-dierenartsen, maar ook een aantal Nederlandse, hebben het IGFP certificeringstraject afgerond.

Dierenarts
Gedurende de opleiding tot dierenarts en vooral binnen het traject tot paardenarts wordt er meer en meer aandacht gegeven aan de gebitsverzorging paard. Op deze manier hebben de meeste dierenartsen kennis met betrekking tot het paarden gebit.

Specialist
Sinds een aantal jaar bestaat er binnen de diergeneeskunde in Europa een specialisatie om de titel European Diplomate in de tandheelkunde bij het paard te behalen. Deze specialisatie omvat alles met betrekking tot de tandheelkundige paardenzorg: van preventieve gebitsbehandeling tot de chirurgische behandeling van de lastigste gebitsaandoeningen. In Nederland zijn er nog geen specialisten in dit vakgebied werkzaam.


Let op: deelname aan Equine Services door professionals is vrijwillig. De database is dan ook niet volledig.

Lid worden?

Voor meer informatie over wat Equine Services voor u kan betekenen klikt u hier.