Natuurlijk, we kunnen uren discussiëren over de verschillende methoden van rijden of trainen, maar iedere methode komt vroeg of laat uit bij het ruggebruik van je paard en zijn dragend vermogen, het vermogen dat je paard moet hebben om zichzelf, het zadel en zijn ruiter op een goede manier te dragen. En daarmee hebben we gelijk de drie belangrijkste elementen te pakken die het dragend vermogen kunnen beïnvloeden. In dit artikel zetten we het paard centraal.

Het paard is een viervoeter en hij
gebruikt andere spieren dan jij

Zijn dragend vermogen wordt gecreëerd door spierkracht. De spieren die voor het dragend vermogen zorgen, zijn de houdingsspieren. Vaak worden dezelfde spieren als die van de mens benoemd als houdingsspieren, maar dat is een essentiële denkfout. De mens loopt op twee benen en rechtop; het paard is een viervoeter, met als gevolg dat zijn biomechanica en de werking van zijn spieren anders zijn.


Waar bij de mens de rugspieren, de iliopsoas en de bilspieren belangrijk zijn om een goede houding te handhaven, zijn dat bij het paard met name de rug- en buikspieren. Ook de spieren van de achterhand en die in de hals zijn er belangrijk voor. Over het gebruik van de verschillende spiergroepen zal ik later iets vertellen.

Een paard met een holle rug en zijn hoofd in de lucht heeft vaak onvoldoende dragend vermogen

dierenfysiotherapeut martin vd Dungen ruggebruik


Het dragend vermogen is de kracht die het paard nodig heeft om het doorzakken van zijn rug, onder invloed van de zwaartekracht, te voorkomen. Het gewicht van de ruiter, maar ook zijn eigen orgaanstelsel hebben daar grote invloed op.

Als er niet voldoende aan het dragend vermogen wordt gewerkt, wordt de rug weggedrukt en zal je paard met een holle rug lopen. Dat wordt nog eens versterkt als zijn hoofd en hals in een opgerichte positie worden gehouden. Iedereen met een beetje verstand van paarden is het er wel over eens dat dit geen ideale situatie is. Toch zie ik het nog veel en dat komt vaak doordat er vanuit een verkeerde uitgangspositie wordt getraind. Ik leg het uit.


dierenfysiotherapeut martin vd Dungen ruggebruik 2

Voorwaarde is voldoende mobiliteit in zijn gewrichten

Om ervoor te zorgen dat het paard een goed dragend vermogen krijgt, moeten we eerst voldoen aan de voorwaarden van een effectieve training: het paard moet voldoende mobiliteit hebben in zijn gewrichten. Dat wil zeggen dat er geen bewegingsbeperkingen of blokkades in het lichaam zijn. Daarnaast zijn uiteraard een goed passend zadel en een capabele ruiter belangrijk.

Het effect van training uit zich dan in de ontwikkeling van spieren. Ofwel, spieren worden sterker en krijgen meer volume door training. Train je een spier niet of niet goed, dan ontwikkelt die zich onvoldoende. “If you don’t use it, you lose it” gaat hier op. En dat betekent dat aan de spieren van je paard te zien is hoe hij gereden wordt.


Aan de bespiering van je paard is te zien of hij goed gereden wordt

Het dragend vermogen van je paard is dus het vermogen om zijn houdingsspieren goed te kunnen gebruiken. Dat voorkomt het doorzakken van zijn rug, onder invloed van het gewicht van ruiter en zadel, maar ook van dat van zijn ingewanden. Volgende keer bespreek ik hoe je dit kan bewerkstelligen.

Geschreven door: Martin van den Dungen, dierenfysiotherapeut