We hebben het gehad over de houdingsspieren en het dragend vermogen van een paard.  Een paard heeft niet uit zichzelf voldoende vermogen om een zadel en een ruiter te kunnen dragen. Daarvoor zorgen de spiergroepen die maken, als ze tenminste getraind zijn, dat het paard goed kan bewegen en presteren.

Beter is om te spreken over myofasciale ketens. Dat zijn ketens van spieren en bindweefsel (fascie). Een paard beweegt altijd in deze bewegingspatronen en myofasciale ketens, waarbij spieren in de juiste volgorde en in de juiste combinatie worden aangespannen (coördinatie). Het denken in en trainen van deze ketens zorgt ervoor dat een paard goed kan presteren.


Equineservices-Kracht1 2

Train je op die manier dan denk je niet meer in geïsoleerde spieren, met een begin- en een eindpunt, maar kijk je naar de som van de beweging. Buigen en strekken zijn dan geen bewegingen in een plat vlak. Alle bewegingen in de natuur zijn driedimensionaal en het lichaam is daar volledig op gebouwd: botten zijn bijvoorbeeld spiraalvormig en alle gewrichtsvlakken zijn asymmetrisch.

Een voorwaartse beweging is met goed spiergebruik een driedimensionale beweging


Bewegingen in de rug zijn dus ook driedimensionaal, ook al lijken alle bewegingen van een paard slechts voorwaarts. Een pas naar voren met het goede gebruik van de houdingsspieren is een driedimensionale beweging waarbij de rug opbolt (lengtebuiging), een draai maakt en zijwaarts buigt. In iedere gang zie je dit patroon terug. Een beweging die tegen deze wetmatigheid in gaat, heeft op langere termijn blessures en slijtage (artrose) tot gevolg.

Globaal kan gezegd worden dat spieren die boven de dwarsuitsteeksels van de wervels liggen, de rug hol maken en dat spieren die onder de dwarsuitsteeksels liggen, de rug bol maken. Spieren die boven de dwarsuitsteeksels liggen worden de rugstrekkers genoemd. De rugspieren moet samenwerken met de spieren die onder de dwarsuitsteeksels liggen. De myofasciale ketens bestaan ook uit de spieren van de achterhand. Al deze spieren samen zorgen voor dynamische stabiliteit: alle buikspieren, borstspieren, nekspieren, de spieren die direct tegen de wervelkolom liggen en de houdingsspieren (de rugstrekkers, de nekspier die we splenius noemen en de bovenbeenspieren).

Alle spieren samen
geven je paard
dynamische stabiliteit


De term dynamische stabiliteit geeft aan dat stabiliteit geen statisch gebeuren is. De myofasciale ketens onder en boven de wervelkolom moeten op het goede moment aan- en ontspannen. Dit wordt coördinatie genoemd en dat gebeurt door de kleine rugspiertjes die direct langs de wervelkolom liggen.
Een populaire spier die direct tegen de onderkant van de wervelkolom
ligt, is de iliopsoas. Volgens de anatomieboeken loopt deze spier van de wervelkolom naar de heup. Daar later meer over.

Je paard krijgt dynamische stabiliteit als zijn houdingsspieren en de spieren die voor het dragend vermogen zorgen, goed samenwerken. Een paard dat niet voldoende dynamische stabiliteit heeft, zal zijn stabiliteit ergens anders vandaan moeten halen. Dat doet hij door zijn rug weg te drukken en als het ware op slot te zetten. Hij haalt zijn stabiliteit dan uit zijn gewrichten en dat kan veel klachten geven, bijvoorbeeld slijtage van het kraakbeen.

Verkeerd spiergebruik
kan blijvende slijtage geven

Door het lopen met een weggedrukte rug, ontwikkelt het paard een musculaire disbalans. De rugspieren worden hard en stijf als kabels en de buik- en bovenbeenspieren worden slap en hebben uit eindelijk minder kracht. De rug wordt uiteindelijk heel gevoelig. De disbalans is ook te zien in de achterhand: de broekspieren zullen veel harder moeten werken dan normaal en zich bovenmatig ontwikkelen. Kijk maar eens naar paarden en zie hoe vaak dit voor komt.

De bespiering van je paard is het resultaat van training en zijn spieren vertellen of hij goed gereden wordt. Gelukkig is dit geen onomkeerbaar proces: schep de voorwaarden om goed te bewegen, train op de goede manier en de bespiering zal mee veranderen!

Geschreven door: Martin van den Dungen
Foto's: le-fotografie


EquineServices-Buiging-7 2