wond chirurgie paard jacintha wilmink

Wonden bij paarden

Er wordt gezegd dat 80% van de paarden ergens in z’n leven minimaal één serieuze wond oploopt waar een dierenarts bij moet komen. Het paard beschadigt makkelijk belangrijke structuren (gewrichten, pezen, zenuwen), die op hun benen direct onder de huid liggen. Daar komt nog bij dat paarden relatief slecht genezen: het paard is de slechtst genezende diersoort op aarde, samen met de mens! Paardenwonden genezen traag, en krijgen vaak complicaties zoals een wondinfectie, wild vlees, afwijkende littekens etc. We verzamelen hier tips van wonden specialist, dierenarts en chirurg Jacintha Wilmink.

oud litteken plastische chirurgie wilmink groot

5 dingen die je moet weten over wonden

  1. Hoe verser de wond, hoe beter de genezingskansen als direct correct wordt behandeld. Bel je dierenarts om te beoordelen hoe diep een wond is en of belangrijke structuren als gewrichten en peesschedes zijn aangetast. Tot die tijd: smeer niks in de wond!
  2. Grote wonden op de romp zijn vaak minder gevaarlijk dan kleine wonden op de benen;
  3. Wonden genezen onder verband beter dan ‘aan de lucht’. Direct verband laten aanbrengen met goede wondbedekker is op termijn goedkoper dan aankijken ende wond in een later stadium (wild vlees!) moeten behandelen;
  4. Pijnstillers zijn vaak niet nodig bij wonden. Vanwege hun ontstekingsremmende effect hebben ze ook een vertragende werking op de wondgenezing;
  5. Antibiotica zijn maar zelden nodig bij open wonden. Het wondoppervlak schoon maken en behandelen met bijvoorbeeld een wondbedekker met zilver is vaak vele malen effectiever tegen bacteriën.


Wat kun je wel en niet op een wond smeren?

Bedenk altijd of hetgeen je gaat smeren de wondgenezing bespoedigt of juist gaat vertragen. Veel producten uit de ruitershop zijn te agressief om veilig op wonden te kunnen smeren!


DO'S

  • Fysiologische zout oplossing (water met 0,9% zout oplossing) is perfect om de wond te spoelen – dit heeft je dierenarts;
  • Kraanwater – maximaal een paar minuten gebruiken om grof vuil weg te spoelen. Bij langer spoelen gaan de weefsel cellen, die nodig zijn voor wondgenezing, barsten omdat ze het water gaan opnemen;
  • Honingzalf – gel of zalf kan op een schone wond worden gebruikt;
  • Zilver – zeer effectief om bacteriegroei tegen te gaan, vaak als wondbedekker gebruikt onder verband als de wondgenezing vertraagd is door de aanwezigheid van te veel bacteriën. Niet in een schone wond gebruiken, want dan kan zilver een nadeel zijn;
  • LET OP: voor je overweegt iets op de wond te smeren, neem contact op met je dierenarts! Als de wond nog gehecht kan worden zijn smeersels af te raden.

DON'TS

  • Ontsmettingsmiddelen zoals jodium, chloorhexidine en waterstof peroxide – geeft necrose (celdood) van gezonde cellen, nooit in de wond gebruiken!
  • Klei – nooit, maar dan ook nooit in een open wond gebruiken;
  • Blauwspray of aluminium spray – nooit gebruiken op welke wond dan ook, dit droogt uit en vertraagt de genezing;
  • Hydrocortiderm - werkt op wonden averechts, dit is een hormoonzalf die de wondgenezing juist vertraagt.


grote beenwond paard wond genezing


Hoe voorkom je wildvlees vorming?

Als een wond niet gehecht kan worden (of opnieuw is opengebarsten) moet de wond van buitenste wondranden naar binnen gaan genezen. Hierbij ontstaat granulatieweefsel. Rood, knobbelig weefsel vol bloedvaatjes en cellen (fibroblasten) die het wondbed vormen waar later nieuwe huid (epitheel) overheen kan groeien. Als dit granulatie weefsel te hard groeit of de verkeerde kant op groeit kan op termijn wild vlees ontstaan.

  • Als een wond succesvol is gehecht ontstaat nooit wild vlees;
  • Beweging is de vijand van elke wond – immobilisatie van het wondgebied is heel belangrijk. Soms is stalrust en verband voldoende, maar soms moet er gips aan te pas komen;
  • Als granulatieweefsel te enthousiast groeit kan dit door de dierenarts weer ‘vlak gesneden’ worden. Het weefsel bevat geen zenuwen en vlak snijden is dan ook pijnloos. Wel gaat het heftig bloeden, maar een drukverband verhelpt dat probleem;
  • Infectie voorkomen – laat de wond door je dierenarts schoonmaken en vervolgens verbinden met de juiste wondbedekkers. Dit versnelt het genezingsproces en bij eerste tekenen van infectie kan dat lokaal bestreden worden. Ook voorkomt verband dat de wond vies wordt door vuil, stof en bacteriën uit de omgeving;
  • Verband – voorkomt of verhelpt infectie en verkleint de kans op wildvlees.
grote beenwond paard wild vlees

Foto's met dank aan www.woumarec.nl