Eigenaar van een paard aanwijzen: minder simpel dan het lijkt

Twee kapiteins op een schip... Twee honden die vechten om een been… Onze spreekwoorden en gezegdes laten duidelijk zien dat zaken soms complex worden als er meerdere partijen in het spel zijn. Dat geldt zeker ook bij eigendom van paarden. Het komt immers vaak voor dat twee personen samen een paard hebben, of dat twee partijen beide beweren eigenaar te zijn. Het is goed om te weten wie ‘de echte eigenaar is’.  Volgens de wet heeft de eigenaar namelijk het meest omvattende recht op een ‘zaak’ en mag bepalen wat wel en niet gebeurt met een paard of pony. Dat roept vragen op, die wij hieronder beantwoorden. 

10270560_801571499876124_8984803715836868873_nVan wie is het paard?

Dit is de belangrijkste, maar ook de meest discutabele vraag. Want wat als twee personen samen een paard hebben? Of als een paard bij een ander wordt gestald voor het trainen? Grote kans dat beide partijen zichzelf als eigenaar zien. Het is meestal niet eenvoudig te achterhalen wie de eigenaar is. Dat wordt mede veroorzaakt door het volgende:

  • De eigenaar van een paard is niet altijd degene bij wie het dier in de wei loopt of op stal staat. 
  • Eigendomsrecht kan worden overgedragen, bijvoorbeeld door het kopen van een paard. 
  • Een schenking of erfenis kan iemand ook eigenaar maken.

Bezitter of houder?

Er is een verschil tussen bezitter of houder van een paard. Dit is niet altijd direct duidelijk. Laten we het voorbeeld van een pension- of handelsstal nemen. Meestal stallen verschillende eigenaren daar hun paarden. In dat geval worden de paarden ‘gehouden’ door de pension- of handelsstaleigenaar, maar zijn ze niet de eigenaar van de paarden.

Een extra aspect dat verwarring op kan leveren, heeft te maken met het paspoort. Dit is het identiteitsbewijs van het paard. De pension- en handelsstal houdt het paard onder zich en daarom moeten zij ook het paspoort van het paard hebben. De houder is immers degene die op dat moment de feitelijke beschikking heeft over het paard. Dit betekent dat zowel een bezitter als houder de beschikking kunnen hebben over het paspoort, wat afhankelijk is van waar het paard is gehuisvest. Het paspoort is niet altijd bij de eigenaar, wat verwarring kan opleveren over eigenaarschap.

Hoe bewijs je eigendom?

paspoortOntstaat er een verschil van mening en beweert men eigenaar te zijn van een paard, dan moet dat ook bewezen worden. Dat is nog niet zo eenvoudig. Er bestaat immers nog geen ‘paardenregister’ waarin eigenaren zich verplicht inschrijven. Dit gebeurt bijvoorbeeld wel bij onroerende zaken via het kadaster. Vaak wordt direct gedacht aan het paardenpaspoort. “Die heb ik in bezit, dus ik ben eigenaar”, is dan de redenering. Zoals al aangegeven, is het in bezit hebben van een paspoort niet genoeg en hooguit een aanwijzing. Hoe bewijst u eigendom dan wel?

  • Het kan makkelijk te bewijzen zijn als een contract is opgemaakt dat beide partijen hebben ondertekend. In de praktijk blijkt zo’n contract veelal niet aanwezig te zijn.
  • Geen contract opgesteld? Betalingen per bank voor aankoop of betaling van verzorgings- en stallingskosten, de verzekering, et cetera kunnen ook dienen als bewijsstukken.
  • Is een paard gestald bij een pension- of handelsstal? Dan hebben deze partijen met de eigenaar mogelijk een contract opgesteld, bijvoorbeeld om aansprakelijkheid van de stallen uit te sluiten. Dit kan ook duidelijk maken dat de staleigenaar houder in plaats van eigenaar is van het paard.

 Kortom: het paardenpaspoort is géén eigendomsbewijs en leg zaken over eigendom van een paard zwart op wit vast.

Te goeder trouw bij aankoop paard, wat gaat er mis?

Het kan zijn dat u denkt de (nieuwe) eigenaar van een paard te zijn geworden, om er vervolgens achter te komen dat dit niet zo is. Stel u koopt een paard via een handelaar. U heeft keurig gevraagd of de handelaar de eigenaar is, wat hij bevestigt. Hij laat zelfs stukken zien, u twijfelt niet meer, koopt het paard, tekent een contract en maakt het geld over. Na een tijdje ontvangt u een brief van iemand die zijn paard terug wil, aangezien hij zegt de eigenaar van het paard te zijn. De handelaar van wie u het paard kocht, bleek geen eigenaar, maar slechts houder te zijn. U bent dan mogelijk ‘te goeder trouw’ geweest bij de aankoop. Dit biedt juridisch gezien meer perspectief, maar kan alsnog een vervelende situatie opleveren.

Wat zijn de plichten van een eigenaar?

De eigenaar is degene die uiteindelijk besluit of iets wel of niet gebeurt. Dat brengt ook plichten met zich mee, maar niet alleen voor de eigenaar. Ook de houder heeft de nodige plichten voor bijvoorbeeld de gezondheid van het paard. Een eigenaar die zijn paard bij een pensionstal stalt om verzorgd te worden, geeft de pensionstal de verplichting het paard goed te verzorgen. Merken zij een blessure of ander mankement op, dan ligt het voor de hand dat zij de eigenaar informeren. De eigenaar beslist vervolgens wat er gebeurt. Een uitzondering hierop is als het gaat om een kwestie van leven of dood en de tijd ontbreekt om de eigenaar te informeren. In dat geval moet de houder handelen en een keuze maken. Een houder is namelijk verplicht te handelen ‘zoals een goed huisvader betaamt’. Om dit voor iedereen helder te hebben zie je ook in deze situaties steeds meer dat in contracten de afspraken worden vastgelegd, zodat verwachtingen over en weer duidelijk zijn.