FEA clinic voor hoefsmeden en dierenartsen

Mijn naam is Dirk Jan de Kievit en ben zelfstandig hoefsmid sinds 1997. Ik heb de hoefsmedenopleiding gevolgd aan het NHB Deurne. Ik ben lid van de NVVH en de E.F.A. en tevens Europees gecertificeerd C.E.F. Naast mijn praktijk ben ik sinds 2015 ook werkzaam als docent hoefsmid op het Groenhorst college in Barneveld.

Door de samenwerking met dierenartsen maak ik veel orthopedisch hoefbeslag. Het blijft voor mij een uitdaging om een paard zo goed mogelijk te laten lopen. Door mijn jarenlange ervaring als ruiter en hoefsmid ben ik me zeer bewust van het belang van goed hoefbeslag. Het maken van goed hoefbeslag is dan ook mijn grote passie.

Bedrijfsblindheid voorkomen betekent
op de hoogte blijven van de laatste
ontwikkelingen en onderzoeken

Als docent ben ik bezig met het overdragen van kennis en het opleiden van leerlingen tot vakbekwaam hoefsmid met een diploma. Dit laatste is van groot belang omdat ons vak een vrij beroep geworden is. Ook voor gediplomeerde hoefsmeden is het daarom belangrijk om bijgeschoold te blijven. Omdat bedrijfsblindheid een gevaar is moeten hoefsmeden op de hoogte blijven van de laatste ontwikkelingen en onderzoeken.

Een veel voorkomend probleem is onbalans in de voeten. Dit probleem ontstaat doordat de voeten verkeerd bekapt worden, hierdoor worden de voeten asymmetrisch. Het gevolg hiervan is vaak dat de voeten vervormen waardoor er spanning of hoornscheuren ontstaan. Onbalans in de voeten resulteert ook in een verschuiving van het break point, of roll-over punt van de hoef. Als dit verkeerd komt te liggen ontstaat een hefboomwerking. Hierdoor heeft het paard veel moeite heeft met de afrollen van de voet. Een correcte hoefbalans is weergegeven op onderstaande foto.

Verkeerd bekappen leidt tot onbalans in de voeten en dat geeft problemen zoals hoornscheuren


Op 3 en 4 maart ben ik aanwezig geweest op de Faculteit diergeneeskunde in Gent om de clinic van de Farriers Education Association (FEA) bij te wonen. Deze Clinic werd gegeven door Mark Caldwell en ging hoofdzakelijk over hoefbalans. De balans van de voet is bepalend voor het functioneren van het paard. Om een paard comfortabel te houden is het belangrijk dat een paard goed bekapt wordt. Het bekappen is de basis voor een goed hoefbeslag. Ook is het interval tussen de bekapbeurten bepalend voor de hoefbalans. Een interval van 6 to 8 weken moet worden aangehouden om niet teveel verandering te krijgen.

Dirk Jan Kievit hoefsmid hoefbalans FEA clinic (2)
Dirk Jan Kievit hoefsmid hoefbalans FEA clinic (4)

Het bekappen is de basis voor een goed hoefbeslag

De krachten/ spanning die op een voet komen zijn enorm. Vanaf het moment van landen en afzet kunnen die in rengalop oplopen tot 9x het lichaamsgewicht per voet! Dat is voor een paard van 500kg circa 4500kg druk per voet. Door een afwijkende hoefbalans gaan paarden compenseren, wat weer tot blessures leidt. Het paard kan in zijn voorbenen iets beter compenseren. Dit komt omdat het voorbeen enkel met spieren verbonden is aan de romp. Het voorbeen is dus niet verbonden aan het skelet.

In rengalop kan de druk
enorm oplopen tot
4500kg per voet


Dirk Jan Kievit hoefsmid hoefbalans FEA clinic (3)
Dirk Jan Kievit hoefsmid hoefbalans FEA clinic (5)
Dirk Jan Kievit hoefsmid hoefbalans FEA clinic (6)


Van de kreupelheden aan het voorbeen bevindt zich 60% onder de voorknie. Van het achterbeen bevindt 60% van de kreupelheden zich boven het spronggewricht. Anders dan het voorbeen, zit het achterbeen wel vast aan het skelet. Hierdoor is het compenseren van onbalans in het achterbeen moeilijker voor het paard.

Het voorbeen is niet verbonden
aan het skelet, maar zit enkel
met spieren vast aan de romp


Als de hoefbalans gedurende lange tijd afwijkend is geweest, is die op den duur vaak niet meer volledig te herstellen. Om te bepalen in hoeverre de hoefbalans afwijkt, kan het helpen de balans uit te tekenen op de voet. In het praktische gedeelte van de clinic kon hiermee worden geoefend. Op een onderbeen van een dood paard is de balans op de ondervoet uitgetekend. Hiermee bepaal je twee dingen: waar het punt van het begin van het hoefbeen ligt en het punt waar de rotatie van het hoefgewricht plaatsvindt.

De berekende punten zijn vervolgens doorboord, zoals op onderstaande foto's is te zien, om ze later te bekijken en een inwendig beeld van de hoef te krijgen. Na het losmaken van de zool was goed zichtbaar dat de gemarkeerde punten precies uitkwamen op de punt van het begin van het hoefbeen en het punt van rotatie van het hoefgewricht.

De FEA clinic was geslaagd. Er waren hoefsmeden aanwezig vanuit verschillende landen. De clinic van Mark Caldwell was leerzaam. Naast de theorie was er volop ruimte voor een praktisch gedeelte. Dat helpt enorm voor een duidelijke beeldvorming.

Dirk Jan Kievit hoefsmid hoefbalans FEA clinic (7)
Dirk Jan Kievit hoefsmid hoefbalans FEA clinic (8)


Meer Dirk Jan de Kievit

In onderstaand filmpje legt hoefsmid Dirk Jan uit hoe hij zijn werk leuk houdt.